الشيخ المنتظري
585
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
قوّه غضب براى اين است كه انسان در مقابل حمله دشمن بيگانه به مال و جان و دين و عقيده راستين از خود دفاع كند ; در اينجا هم حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) در برابر حمله ناجوانمردانه معاويه به شهرهاى تحت سلطه آن حضرت از مردم مى خواهد كه بى تفاوت نباشند ، ولى آنها بى توجّه بودند ، مى فرمايند : « اقوم فيكم مستصرخاً » در بين شما در حالى كه فرياد مى زنم ايستاده ام . « صراخ » آن فريادى است كه انسان از روى دلسوزى مى زند ، مى فرمايند : من در بين شما ايستاده ام و از روى دلسوزى فرياد و ناله مى زنم . « و اناديكم متغوّثاً » و شما را صدا مى زنم در حالى كه استغاثه مى كنم ; « متغوثاً » حال است ، يعنى در حالتى كه الغوث الغوث مى كردم و از شما كمك مى خواستم . پيامد نافرمانى ها « فَلاتَسْمَعُونَ لِي قَوْلا ، وَلاتُطِيعُونَ لِي اَمْراً ، حَتَّى تَكَشَّفَ الْأُمُورُ عَنْ عَوَاقِبِ الْمَسَاءَةِ » ( پس نه سخن مرا گوش مى كنيد ، و نه دستورم را اطاعت مى نماييد ، تا اين كه نشانه هاى پيشامدهاى بد برايتان ظاهر شد . ) من آن همه براى شما دلسوزى مى كنم و از روى دلسوزى فرياد مى زنم و استغاثه مى كنم ولى شما دنبال كار خود هستيد و هيچ حرفم را گوش نمى كنيد . « و لاتطيعون لى امراً » و هيچ فرمانى را هم از من اطاعت نمى كنيد « حتّى تكشّف الامور عن عواقب المساءة » تا اين كه نشانه هاى عواقب بد برايتان ظاهر شده . اين عبارت را دو جور خوانده اند : يكى اين كه « تَكَشَّفَ » فعل ماضى از باب تَفَعُّل خوانده شود ; يعنى شما غيرت به خرج نداديد بدبختى هم شامل حال شما شده ; همين كه معاويه نعمان بن بشير را فرستاده از بدبختى شماست . ولى اگر « تَكْشِفَ » خوانده شود فعل مضارع است و معنا چنين مىشود كه : شما حالا غيرت به خرج نمى دهيد و قرائن نشان مىدهد كه بعداً بدبختى نصيب شما مىشود .